VI эл аралык "Түрк дүйнөсүнүн коммуникация жана искусство" симпозиумунда жасалма интеллект, журналистика, маданий иденттүүлүк жана искусство тармагындагы изилдөөлөр бөлүшүлдү. Жыйынтыктоочу декларацияда биргелешкен жаңылыктарды текшерүү тармагын түзүү жана санариптик сабаттуулукту өнүктүрүү чакырыгы жасалды.
Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин (КТМУ) кабыл алуусунда өткөрүлгөн "Түрк дүйнөсүнүн коммуникация жана искусство" симпозиумунун илимий отурумдары жыйынтыкталды. Жети өлкөдөн келген окумуштууларды жана изилдөөчүлөрдү бириктирген симпозиумдун 22–23-октябрь күндөрүндөгү илимий программасында 24 отурумда 121 баяндама орун алды.
Бетме-бет жана онлайн форматта өткөрүлгөн отурумдарда санариптик технологиялардын коммуникацияга жана искусствого тийгизген таасири; этика, укук, маданий мурас жана коомдук жоопкерчилик аркылуу бааланды.
Жасалма интеллект жана дезинформация журналистиканын келечеги менен бирге каралды
Илимий отурумдарда жасалма интеллекттин журналистика, жарнама жана дизайн процесстеринде колдонулушу, ошондой эле бул колдонмолордун ишеним, түп нускалуулук жана кесиптик жоопкерчилик жагынан жараткан көйгөйлөрү талкууланды. Саясий коммуникациядагы deepfake контенттер, дезинформацияны аныктоо, кабарды текшерүү платформалары жана коомдук телерадиоберүүнүн санариптик өзгөрүшү боюнча изилдөөлөр сунушталды.
Социалдык медианын жаштардын маданий өздүгүн калыптандыруудагы ролу, санариптик платформалардын университеттердин корпоративдик абройуна тийгизген таасири, жеке жашоонун кол тийбестигинен кабардар болуу жана коммуникация студенттеринин алгоритмдер боюнча билими да изилдөөлөрдүн катарында болду. Медиа уюмдарынын бизнес моделдери жана жергиликтүү басма сөздүн санариптешүү процесстери экономикалык жана кесиптик жактан каралып чыкты.
Маданий мурасты санариптик чөйрөдө сактоо жана жайылтуу маселелери бааланды
Чыңгыз Айтматовдун чыгармаларындагы маданий баалуулуктар, «Манас», «Коркут Ата» жана «Кероглу» эпосторун жасалма интеллект аркылуу визуалдаштыруу, ошондой эле салттуу искусствонун санариптик медиадагы чагылдырылышы боюнча изилдөөлөр бөлүшүлдү. Баяндамаларда маданий мурасты жаңы коммуникация каражаттары аркылуу жеткирүү менен бирге, анын тарыхый контекстин жана түп нускасын сактап калуу маселесине да өзгөчө көңүл бурулду.
Кино тармагындагы баяндамаларда үн менен сүрөттүн байланышы, адабий чыгармалардын экранизациялары, даректүү журналистика, биргелешип тартуу мүмкүнчүлүктөрү жана туруктуу тасма өндүрүшү каралды. Музыкалык фестивальдер, жоктоо салты, кол өнөрчүлүк жана музей таануу боюнча изилдөөлөр болсо маданий өндүрүштүн ар түрдүү формаларын бир илимий программада бириктирди.
Коомдук дипломатия жана билим берүү тармагындагы биргелешкен иш багыттары күн тартибине чыкты
Түрк дүйнөсүндөгү маданий мамилелер, катыш коомдук дипломатиясы, климаттык коммуникация жана өлкөнүн имиджи боюнча баяндамалар жасалды. Жалпы алфавит боюнча талкуулардын медиадагы чагылдырылышы жана жалпы санариптик коммуникация терминдер сөздүгү сунушу коммуникация тармагында маалымат алмашууну жеңилдете турган маанилүү эмгектердин катарында бааланды.
Маданияттар аралык коммуникация, котормо, миграция тажрыйбаларынын медиада чагылдырылышы жана виртуалдык реалдуулуктун билим берүүдө колдонулушу боюнча да баяндамалар окулду. Бул изилдөөлөр коммуникация жана искусство тармактарындагы тил, билим берүү жана технология менен кесилишкен жактарын ачып көрсөттү.
Жыйынтыктоочу декларацияда биргелешкен текшерүү тармагын түзүү жана санариптик сабаттуулукка чакырык жасалды
Симпозиumдун жыйынтыктоочу декларациясында дезинформацияга жана deepfake контенттерине каршы Түрк дүйнөсү өлкөлөрүнүн ортосунда биргелешкен кабарды текшерүү жана маалымат алмашуу тармагын түзүү боюнча иштерди жүргүзүү сунушталды. Биргелешкен санариптик коммуникация терминдер сөздүгүн университеттер аралык жумушчу топ тарабынан өнүктүрүү, медиа, санариптик жана жасалма интеллект сабаттуулугун ар кайсы билим берүү баскычтарында колдоо зарылдыгы белгиленди.
Жасалма интеллекттин журналистика, жарнама жана искусство өндүрүшүндө колдонулушуна байланыштуу этикалык принциптерди биргелешкен академиялык алкакта талкуулоо да сунуштардын катарына кирди. Ошондой эле декларацияда жергиликтүү басма сөздүн санариптик трансформациясын колдоо, медиа уюмдарында гендердик теңчиликти көзөмөлдөө жана Түрк дүйнөсү кинематографиясында биргелешкен кинолорду тартуу, фестивалдарды жана туруктуу өндүрүш практикаларын күчөтүү чакырыгы жасалды.
.jpg)
